EDUSTATS / TA’LIM

MIT tajribasi: qarordan keyin variantlarning neyron ifodasi qayta guruhlanadi

Ikki hayvon ishtirokidagi tajribada qarordan oldin variantlar ko‘rsatilish tartibiga, keyin esa tanlanganlik holatiga ko‘ra turli neyron ansambllari orqali ifodalangan.

Nashr: · EduStats

MIT researchers studied how the brain juggles its options during decision making. They found that the brain flexibly coordinates ensembles of neurons to represent the information in a way that ensures the representations do not overlap or interfere.
MIT researchers studied how the brain juggles its options during decision making. They found that the brain flexibly coordinates ensembles of neurons to represent the information in a way that ensures the representations do not overlap or interfere. Image: AdobeStock
3 Koʻrildi

Tajriba qanday o‘tkazildi

MIT Picower instituti tadqiqotchilari ikki hayvonni ekrandagi ikki nishondan mukofot qiymati yuqoriroq bo‘lganini qarash orqali tanlashga o‘rgatdi. Nishonlar va ularga biriktirilgan qiymatlar ketma-ket berilgan: avval birinchi nishon va uning qiymati, so‘ng ikkinchisi ko‘rsatilgan.

Bu tartib miya oldiga bir nechta vazifani qo‘ygan: har bir nishonning yo‘nalishi va qiymatini saqlash, ularni aralashtirmaslik hamda keyin tanlangan va tanlanmagan variantni ajratish.

Har bir raundda lateral prefrontal korteksdagi yuzlab neyronning elektr faolligi o‘lchangan. Tadqiqotchilar faollik naqshlarini dekodlash algoritmlari bilan tahlil qilgan.

Qarordan oldin va keyin nima o‘zgardi

Qaror qabul qilinishidan oldin neyron ansambllari variantlarni ularning ko‘rsatilish tartibiga qarab ifodalagan. Birinchi va ikkinchi nishonga tegishli faollik naqshlari bir-biridan ajralib turgan.

Qarordan so‘ng tasnif o‘zgargan:

  • tanlangan variantlar o‘xshash geometrik naqshlarda ifodalangan;
  • tanlanmagan variantlar ham o‘zaro o‘xshash naqsh hosil qilgan;
  • tanlangan va tanlanmagan variantlarning ifodalari bir-biridan ajratilgan.

Demak, miya bir xil axborotni jarayon davomida o‘zgarmas ko‘rinishda ushlab turmagan. Avval ko‘rsatilish tartibi muhim bo‘lgan bo‘lsa, tanlovdan keyin natija — variant tanlangani yoki tanlanmagani — asosiy guruhlash mezoniga aylangan.

Ansambllar doimiy emas

Alohida neyronning vazifasi ham qat’iy bo‘lmagan. Bir raundda ikkinchi variantga bog‘liq faollik ko‘rsatgan neyron keyingi raundda birinchi variantni ifodalovchi ansamblga qo‘shilishi mumkin edi.

Bu ansambllar oldindan tayyor, doimiy ixtisoslashgan zanjirlar emasligini ko‘rsatadi. Ular ko‘p vazifali neyronlardan vaziyatga qarab tuzilgan.

Natijani qanchalik keng talqin qilish mumkin

Tadqiqot qaror qabul qilishda axborotning neyron darajadagi tashkil etilishini tushuntiruvchi aniqroq model beradi. Bu, avvalo, qarorlar neyrobiologiyasi va neyron faolligini hisoblash usullari bilan shug‘ullanuvchi tadqiqotchilar uchun ahamiyatli.

Chegara: tajriba ikki hayvon va nazorat qilinadigan mukofot vazifasi bilan cheklangan. Undan insonning murakkab kundalik tanlovi, ta’lim jarayoni yoki xotirasini yaxshilash bo‘yicha bevosita tavsiya chiqarib bo‘lmaydi. Universitet nomi baland, ammo tajribaning ko‘lami undan kattalashib qolmaydi.

Muammo yoki taklif