EDUSTATS / TA’LIM
Tarmoqli metamateriallar sinovda zarbaga yaxshiroq bardosh berdi
MIT va Northeastern tadqiqotchilari turli o‘lchamdagi tayanchlardan metamaterial yaratdi. Polimer namunalar zarba sinovida odatiy tartibli tuzilmalardan ustun keldi; himoya vositalarida qo‘llash esa hozircha imkoniyat sifatida ko‘rsatilgan.
Nashr: · EduStats
Barg tomirlari va ninachi qanotidagi tarmoqlar material loyihalash uchun namuna bo‘ldi. MIT hamda Northeastern universitetlari jamoasi Nature jurnalidagi ochiq tadqiqotda ichki tuzilmasi turli o‘lchamdagi tayanchlardan tashkil topgan metamateriallarni taqdim etdi. Yondashuvga ijtimoiy tarmoqlardagi aloqalar tuzilishi ham ilhom bergan.
Asosiy yangilik — material ichidagi tartibni yagona mezon deb qaramaslik. Turli kattalikdagi elementlar o‘zaro ulanib, yaxlit fizik tarmoq hosil qiladi. Jamoa aniqlashicha, tuzilishga shunday tartibsizlik kiritish ayrim mexanik xossalarni yaxshilashi mumkin.
Algoritmdan jismoniy namunagacha
Tadqiqotchilar kerakli material xossasiga mos ichki tarmoqni yaratadigan algoritmdan foydalangan. So‘ng loyihalangan tuzilmalarni polimerdan 3D-bosma orqali tayyorlagan. Namunalardagi tayanchlarning o‘lchamlari mikrometr va santimetr oralig‘ini qamrab olgan.
Jismoniy sinovlar ikki muhim natijani ko‘rsatgan: materialning bikrligini, ya’ni kuch ta’sirida shakl o‘zgarishiga qarshiligini keng oraliqda sozlash mumkin bo‘lgan; yangi namunalar odatiy tartibli metamateriallarga nisbatan to‘satdan zarbaga yaxshiroq chidagan. Demak, natija faqat algoritm hisobiga tayanmaydi — tayyorlangan namunalar ham tekshirilgan.
Yana bir namoyishda jamoa pomeloning qalin po‘stlog‘i tuzilishidan foydalangan. Material chetlaridagi tayanchlar tarmog‘i zichroq qilib loyihalangan va markazga joylashtirilgan mo‘rt buyumni zarbadan asray olishi ko‘rsatilgan.
Himoya vositalari uchun imkoniyat, hali tayyor mahsulot emas
Zarba yutuvchi tuzilmalar bilan ishlaydigan muhandislar uchun bu usul dubulg‘a va zirhlarni loyihalashning yana bir yo‘lini taklif qiladi. Tovush yoki tebranishni bir nuqtaga yo‘naltiradigan akustik linzalar ham ehtimoliy qo‘llanish sohalari qatorida keltirilgan.
Dalilning chegarasi — sinovdan o‘tgan polimer namunalar. Tadqiqotdagi ustunlikni har qanday materialga yoki tayyor himoya vositasiga avtomatik ko‘chirish mumkin emas. Hozircha ko‘rsatilgan amaliy natija — ichki tarmoq geometriyasini o‘zgartirish orqali materialning mexanik javobini boshqarish imkoniyati.
Manbadagi ayrim suratlarni arxivga saqlash imkoni bo‘lmadi.